حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2682

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

چنان كه به همين عنوان آسياى صغير و سوريّه را مطالبه ميكردند ، عيبى در اين نميديدند ، كه ترتيبات يونانى را هم اتّخاذ و يونانيها را بخودشان نزديك كنند . در ايران شهرهاى يونانى ، كه اين پول را به كار ميبردند ، زياد بودند . بعلاوه ، اين پول در تجارت خارجه هم استعمال ميشد و بخارجه ميرفت و چون زبان يونانى در آسياى غربى و مصر و هند خيلى انتشار داشت ، معلوم است ، كه زبان و خطّ يونانى باعث رواج پول اشكانى ميگرديد . بهترين دليل اين نظر آنكه درجهء تقليد اشكانيان از يونان بسته بقوّت تمدّن يونانى است و در اوايل دورهء اشكانيان يونانيّت قوىتر از قسمتهاى ديگر آن دوره مىباشد . جهت معلوم است ، هرقدر دولت سلوكى ، كه مشوّق تمدّن يونانى است سست و ضعيف ميگردد ، از قوّت يونانيّت هم ميكاهد ، مثلا زبان و خطّ يونانى روى سكّه‌ها به زبان و خطّ آرامى مبدّل ميگردد . دانستن زبان و ادبيّات يونانى رو بانحطاط ميگذارد ، خطّ سكّه‌ها بقدرى بد است ، كه خوانا نيست و قس عليهذا . پس اين تقليد از قوّت تمدّن يونانى ناشى گرديده بود و نيز از آنجا ، كه در اين زمان ترتيبات دولت هخامنشى را برانداخته بودند . بالاخره به اين نتيجه ميرسيم ، كه چنان كه دولت ماد و دولت اوّل پارس ترتيباتى زياد از آسور و بابل اتّخاذ كرده بودند ، دولت پارت هم چيزهاى زيادى از يونانيها و گاهى هم از روميها اقتباس كرد . شاهان اشكانى از القاب و عناوين ، لقب شاهنشاهى را اتّخاذ كردند ، تا برسانند ، كه جانشينان هخامنشىها هستند . اتّخاذ باقى القاب مانند لقب : عادل ، نيكوكار ، محبّ برادر ، پدر دوست و غيره براى رقابت با سلوكيها است و بالاخره عبارت ، محبّ يونان براى جذب قلوب يونانيهاى داخلى استعمال شده . بالاتر گفتيم ، كه دولت اشكانى پول طلا سكّه نميزد ، از اينمعنى نبايد استنباط كرد ، كه طلا بايران وارد نميشد . در دوره اشكانى پول طلا از راه تجارت بايران ميآمد . چنان كه پول نقره اشكانى هم بخارجه ميرفت و با دينار رومى رقابت ميكرد . پول طلاى رومى ، كه از مستملكات روم بايران وارد ميشد آئورى « 1 » نام داشت ،

--> ( 1 ) - Auri .